[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”3.26.3″ background_color=”#d6d6d6″ custom_margin=”-13px||-93px|||” custom_padding=”45px||78px||false|false” top_divider_color=”#DDDDDD”][et_pb_row column_structure=”1_4,3_4″ custom_padding=”0px||40px|||” _builder_version=”3.26.3″ min_height=”104px”][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”3.26.3″][\/et_pb_column][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”3.26.3″][et_pb_text _builder_version=”3.26.3″ min_height=”16px” custom_padding=”||1px|||”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”3.26.3″ custom_margin=”-22px|||||” custom_padding=”||22px|||”]<\/p>\n
[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”3.26.3″ text_text_align=”left” text_font_size=”16px” text_line_height=”1.6em” header_text_align=”left” header_text_color=”#000000″ min_height=”360px” custom_margin=”-30px||0px|||” custom_padding=”0px||44px|||”]<\/p>\n
Dzi\u015b, teoretycznie, kurator mo\u017ce zmusi\u0107 samorz\u0105d do prowadzenia szko\u0142y, w kt\u00f3rej obwodzie mieszka jedno dziecko. Decyzje kurator\u00f3w o likwidacji gimnazj\u00f3w sprawi\u0142y, \u017ce niemal wszystkie sze\u015bcioklasowe szko\u0142y wiejskie sta\u0142y si\u0119 szko\u0142ami o\u015bmioklasowymi. W wielu z nich odbywaj\u0105 si\u0119 tygodniowo tylko 4 godziny fizyki, chemii i niewiele wi\u0119cej godzin innych przedmiot\u00f3w (tak, tygodniowo, w ca\u0142ej szkole!).<\/span><\/p>\n Nie zmieniono przy tym przepis\u00f3w reguluj\u0105cych kwalifikacje nauczycieli. Do tego, by uczy\u0107 fizyki, tak\u017ce w szkole podstawowej, trzeba mie\u0107 uko\u0144czone studia z fizyki (przynajmniej podyplomowe). Nauczyciele masowo podr\u00f3\u017cuj\u0105 wi\u0119c mi\u0119dzy szko\u0142ami, ucz\u0105c po kilka godzin w ka\u017cdej, lub zdobywaj\u0105 formalne kwalifikacje na kolejnych studiach podyplomowych. Pracuj\u0105c w wielu szko\u0142ach, nauczyciel przyje\u017cd\u017ca, prowadzi lekcje i wyje\u017cd\u017ca. Nie ma czasu, by usi\u0105\u015b\u0107 z uczniami, pog\u0142\u0119bi\u0107 relacje, zaj\u0105\u0107 si\u0119 problemami wychowawczymi. Wsz\u0119dzie jest go\u015bciem. Kolejne studia podyplomowe r\u00f3wnie\u017c nie s\u0105 dobrym rozwi\u0105zaniem, nauczyciele marnuj\u0105 czas, a zabiegaj\u0105ce o nich szko\u0142y \u2013 pieni\u0105dze na czesne.<\/span><\/p>\n Brukowanie asfaltu Gimnazja wypracowa\u0142y metody pracy z dojrzewaj\u0105cymi nastolatkami, a szko\u0142y podstawowe \u2013 z dzie\u0107mi. Dobrze funkcjonuj\u0105ce zespo\u0142y nauczycielskie zosta\u0142y rozproszone \u2013 likwidowane gimnazja potrzebowa\u0142y nauczycieli nauczania pocz\u0105tkowego, a szko\u0142y podstawowe \u2013 nauczycieli biologii, fizyki, chemii. Problemy wychowawcze pozosta\u0142y, tym razem jednak rozproszy\u0142y si\u0119 po wszystkich nowo utworzonych o\u015bmioklasowych szko\u0142ach podstawowych. Za mojej m\u0142odo\u015bci tak by\u0142o, to prawda, ale czasy si\u0119 zmieni\u0142y. Ten powr\u00f3t to jak brukowanie dr\u00f3g asfaltowych \u2013 kiedy\u015b tak by\u0142o i po co zmienia\u0107.<\/span><\/p>\n M\u0142odych nauczycieli nie ma. Nie chc\u0105 si\u0119 podejmowa\u0107 tej trudnej pracy, a po pierwszych dniach w szkole nierzadko j\u0105 porzucaj\u0105. Nie radz\u0105 sobie bowiem w relacjach z rodzicami. Powszechny przekaz: \u201eNale\u017cy ci si\u0119!\u201d i \u201eOd nas to dostaniesz!\u201d znalaz\u0142 wyraz r\u00f3wnie\u017c w szkole. Rodzic, wspierany przez kurator\u00f3w o\u015bwiaty i ministra, \u017c\u0105da\u0142 od szko\u0142y tego, co mu si\u0119 wydawa\u0142o (zadawania zada\u0144 lub ich niezadawania, organizowania lub nieorganizowania wycieczek, organizacji balu lub porzucenia tego pomys\u0142u\u2026). Mia\u0142 decydowa\u0107 nawet o tym, kto mo\u017ce by\u0107 zapraszany do szko\u0142y. Jakie kompetencje ma w tym zakresie rodzi\u0107? Wi\u0119ksze ni\u017c profesjonali\u015bci? To, jak m\u00f3wiono, \u201eupodmiotowienie\u201d rodzic\u00f3w to nie by\u0142a partycypacja \u2013 wsp\u00f3\u0142tworzenie miejsca rozwoju uczni\u00f3w, a raczej warcholstwo z cyklu \u201eJa tak chc\u0119, wi\u0119c tak ma by\u0107\u201d.<\/span><\/p>\n Szko\u0142y do likwidacji Likwidacja gimnazj\u00f3w i rozdrobnienie szk\u00f3\u0142 pog\u0142\u0119bi\u0142o problemy wynikaj\u0105ce ze zmian demograficznych. W roku 2015 by\u0142o w Polsce 3 mln os\u00f3b w wieku 7\u201314 lat. Wed\u0142ug ostatniej prognozy GUS w roku 2035 liczba ta zmniejszy si\u0119 o p\u00f3\u0142 miliona. I to pomimo wdro\u017cenia sztandarowego programu 500\/800+. Lokalne spo\u0142eczno\u015bci b\u0119d\u0105 wi\u0119c musia\u0142y zlikwidowa\u0107 nawet co sz\u00f3st\u0105 szko\u0142\u0119. Funkcjonowanie gimnazj\u00f3w pozwoli\u0142oby ograniczy\u0107 skal\u0119 tego problemu. \u0141atwiej znale\u017a\u0107 pieni\u0105dze na sze\u015bcioletni\u0105 szko\u0142\u0119 dla m\u0142odszych uczni\u00f3w ni\u017c r\u00f3wnie ma\u0142\u0105, szko\u0142\u0119 o\u015bmioklasow\u0105, wyposa\u017con\u0105 w nowoczesne pomoce z wielu przedmiot\u00f3w. By\u0142oby to jeszcze bardziej realne, gdyby w wioskach mog\u0142y powstawa\u0107 szko\u0142y z klasami I\u2013III. Ale o tym p\u00f3\u017aniej.<\/span><\/p>\n Efekt wida\u0107 w wynikach najnowszego badania PISA 2022, wed\u0142ug kt\u00f3rego cofn\u0119li\u015bmy si\u0119 o 20 lat. Ma\u0142e szko\u0142y nie gwarantuj\u0105 uczniom najlepszych efekt\u00f3w nauczania. Wyniki egzaminu \u00f3smoklasisty w ma\u0142ych szko\u0142ach s\u0105 znacz\u0105co ni\u017csze ni\u017c w szko\u0142ach wi\u0119kszych. Twarde fakty przecz\u0105 uporczywie rozpowszechnianemu pogl\u0105dowi o jako\u015bci nauczania w ma\u0142ych szko\u0142ach. Statystycznie uczniowie osi\u0105gaj\u0105 w nich znacz\u0105co gorsze wyniki na wystandaryzowanym egzaminie. Najmniejsze szko\u0142y odpowiadaj\u0105 oczekiwaniom rodzic\u00f3w, nie potrzebom uczni\u00f3w.<\/span><\/p>\n Czego dzi\u015b trzeba? \u00a0<\/span><\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”3.26.3″ background_color=”#d6d6d6″ custom_margin=”-4px|||||” custom_padding=”0px||114px|||”][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" [et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”3.26.3″ background_color=”#d6d6d6″ custom_margin=”-13px||-93px|||” custom_padding=”45px||78px||false|false” top_divider_color=”#DDDDDD”][et_pb_row column_structure=”1_4,3_4″ custom_padding=”0px||40px|||” _builder_version=”3.26.3″ min_height=”104px”][et_pb_column type=”1_4″ _builder_version=”3.26.3″][\/et_pb_column][et_pb_column type=”3_4″ _builder_version=”3.26.3″][et_pb_text _builder_version=”3.26.3″ min_height=”16px” custom_padding=”||1px|||”] Po likwidacji gimnazj\u00f3w [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”3.26.3″ custom_margin=”-22px|||||” custom_padding=”||22px|||”] Niezb\u0119dne jest okre\u015blenie warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych samorz\u0105d mo\u017ce, bez zb\u0119dnych dyskusji, zamkn\u0105\u0107 szko\u0142\u0119 lub przedszkole. [\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=”3.26.3″ text_text_align=”left” text_font_size=”16px” text_line_height=”1.6em” header_text_align=”left” header_text_color=”#000000″ min_height=”360px” custom_margin=”-30px||0px|||” custom_padding=”0px||44px|||”] Dzi\u015b, teoretycznie, kurator mo\u017ce zmusi\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","footnotes":""},"class_list":["post-1365","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dlaoswiaty.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1365"}],"collection":[{"href":"https:\/\/dlaoswiaty.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/dlaoswiaty.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dlaoswiaty.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dlaoswiaty.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1365"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/dlaoswiaty.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3054,"href":"https:\/\/dlaoswiaty.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1365\/revisions\/3054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dlaoswiaty.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/strong>Samorz\u0105dy zmuszone s\u0105, by wyposa\u017cy\u0107 wszystkie, tak\u017ce te najmniejsze, szko\u0142y w pomoce dydaktyczne do przedmiot\u00f3w, kt\u00f3re dotychczas by\u0142y nauczane tylko w gimnazjach. Niekt\u00f3re pomoce (np. do fizyki), b\u0119d\u0105 u\u017cywane raz do roku przez \u2013 powiedzmy \u2013 \u00f3semk\u0119 uczni\u00f3w, by p\u00f3\u017aniej kurzy\u0107 si\u0119 w szafach. Czy ma to jakikolwiek zwi\u0105zek z racjonalno\u015bci\u0105? Czy ktokolwiek kupi pracowni\u0119 komputerow\u0105 do szko\u0142y, w kt\u00f3rej b\u0119dzie ona sta\u0142a pusta przez po\u0142ow\u0119 tygodnia, bo w ca\u0142ej szkole jest 15 godzin informatyki?<\/span><\/p>\n
<\/strong>Dyrektorzy, na kt\u00f3rych nak\u0142adano kolejne obowi\u0105zki, kt\u00f3rych pr\u00f3bowano pozbawi\u0107 realnego wp\u0142ywu na kszta\u0142t kierowanej szko\u0142y, stwierdzali, \u017ce wol\u0105 wr\u00f3ci\u0107 do tablicy, gdzie maj\u0105 wp\u0142yw na rzeczywisto\u015b\u0107. Wielu odesz\u0142o te\u017c z zawodu lub na emerytur\u0119, wielu nie przyst\u0105pi\u0142o do kolejnych konkurs\u00f3w, a na ich miejsce cz\u0119sto nie ma ch\u0119tnych. Dzi\u015b bowiem to ani presti\u017c, ani mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany \u015bwiata poprzez realizacj\u0119 w\u0142asnej wizji szko\u0142y. Dyrektor jest osob\u0105 kluczow\u0105 dla ka\u017cdej szko\u0142y. To on sprawia, \u017ce szko\u0142a pracuje dobrze. Nie da si\u0119 budowa\u0107 tak wa\u017cnego dla spo\u0142ecze\u0144stwa obszaru us\u0142ug, jakim jest edukacja, wy\u0142\u0105cznie na ideowych pasjonatach pracuj\u0105cych pomimo wszystko lub desperatach, kt\u00f3rzy chc\u0105 przetrwa\u0107 do emerytury. Trzeba zapewni\u0107 warunki pracy, kt\u00f3re zach\u0119c\u0105 do niej najlepszych.<\/span><\/p>\n
<\/strong>1. Przywr\u00f3ci\u0107 autorytet szko\u0142y. Nie jest prawd\u0105, \u017ce szko\u0142a jest w stanie zrobi\u0107 to sama, \u017ce sama go utraci\u0142a wskutek z\u0142ej pracy. Zosta\u0142a go pozbawiona wskutek systematycznego nak\u0142adania nowych obowi\u0105zk\u00f3w i odbierania praw. Autorytet osobisty ka\u017cdej szko\u0142y musi by\u0107 budowany na bazie autorytetu formalnego nadanego przez ustawodawc\u0119. Rodzice maj\u0105 obowi\u0105zki wzgl\u0119dem dzieci, a szko\u0142a powinna by\u0107 w stanie skutecznie egzekwowa\u0107 wywi\u0105zywanie si\u0119 z nich. Szko\u0142a musi otrzyma\u0107 skuteczne wsparcie, gdy przeciwstawia si\u0119 rodzicielskim roszczeniom.<\/span>
2. Przywr\u00f3ci\u0107 samorz\u0105dom mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142decydowania o szkole. Szkole, kt\u00f3ra finansowana jest przez lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Pa\u0144stwo ma okre\u015bla\u0107, co nale\u017cy si\u0119 ka\u017cdemu uczniowi, ale musi powstrzyma\u0107 si\u0119 od decydowania o tym, w jakich warunkach organizacyjnych ma to otrzyma\u0107. Organizacja us\u0142ug jest zadaniem samorz\u0105du. Zadania kuratori\u00f3w powinny by\u0107 analogiczne do zada\u0144 nadzoru budowlanego lub sanepidu \u2013 wy\u0142\u0105cznie kontrolne, najlepiej wy\u0142\u0105cznie na podstawie decyzji administracyjnych.<\/span>
3. Demografia jest bezlitosna. Szko\u0142y musz\u0105 by\u0107 zamykane, niestety! To proces trudny, ale nieuchronny. Nale\u017cy wi\u0119c zbudowa\u0107 mechanizmy pozwalaj\u0105ce go ucywilizowa\u0107, a tak\u017ce promowa\u0107 sprawdzaj\u0105ce si\u0119 rozwi\u0105zania i dobre praktyki w tym zakresie. Rozporz\u0105dzenie w sprawie zasad tworzenia sieci szkolnej z roku 1987 zawiera\u0142o minimaln\u0105 liczb\u0119 uczni\u00f3w, kt\u00f3ra musi mieszka\u0107 w obwodzie szkolnym lub przedszkolnym. Dzi\u015b analogicznych standard\u00f3w nie ma. Niezb\u0119dne jest okre\u015blenie warunk\u00f3w, w kt\u00f3rych samorz\u0105d mo\u017ce, bez zb\u0119dnych dyskusji, zamkn\u0105\u0107 szko\u0142\u0119 lub przedszkole. Dzi\u015b, teoretycznie, kurator mo\u017ce zmusi\u0107 samorz\u0105d do prowadzenia szko\u0142y, w kt\u00f3rej obwodzie mieszka jedno dziecko.<\/span>
4. Gimnazj\u00f3w nie przywr\u00f3cimy. Trzeba zatem rozlu\u017ani\u0107 skostnia\u0142\u0105 struktur\u0119 szk\u00f3\u0142, np. poprzez prawne dopuszczenie: a. organizacji wszystkich zaj\u0119\u0107 (nie tylko j\u0119zyk\u00f3w obcych, WF i religii) w grupach innych ni\u017c oddzia\u0142y, b. tworzenia obwod\u00f3w szkolnych obejmuj\u0105cych tylko jeden z etap\u00f3w edukacyjnych (dzi\u0119ki temu na wsi mog\u0142yby pozosta\u0107 oddzia\u0142y klas I\u2013III oraz oddzia\u0142\/oddzia\u0142y przedszkolne, a starsi uczniowie doje\u017cd\u017caliby do wi\u0119kszej szko\u0142y). Dzi\u015b jest to mo\u017cliwe tylko teoretycznie (poprzez utworzenie szko\u0142y filialnej). Konieczne jest te\u017c u\u0142atwienie tworzenia obwod\u00f3w szk\u00f3\u0142 obejmuj\u0105cych fragmenty wi\u0119cej ni\u017c jednej gminy. Dzi\u015b wi\u0105\u017ce si\u0119 to z niedogodno\u015bciami dla obu gmin.<\/span>
5. Zbudowa\u0107 nowy model obowi\u0105zk\u00f3w dyrektora szko\u0142y. Czy faktycznie mamy w Polsce 30 tys. os\u00f3b (a tyle jest jednostek o\u015bwiatowych), kt\u00f3re doskonale znaj\u0105 si\u0119 na organizacji procesu nauczania, a do tego tak\u017ce: prawie pracy (zatrudniaj\u0105 nauczycieli), prawie budowlanym (cz\u0119sto administruj\u0105 budynkiem), finansach publicznych (s\u0105 kierownikami jednostki finans\u00f3w publicznych), przepisach wynikaj\u0105cych z kodeksu rodzinnego (s\u0105 w pierwszej linii udzielaj\u0105cych pomocy uczniom z rodzin z problemami), a tak\u017ce dziesi\u0105tkach innych problem\u00f3w? A mo\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 tych obowi\u0105zk\u00f3w powinno by\u0107 realizowanych przez inne podmioty lub osoby? Czy faktycznie ka\u017cda szko\u0142a musi by\u0107 jednostk\u0105 finans\u00f3w publicznych<\/span>
6. Zbudowa\u0107 system kszta\u0142cenia i dopuszczania do zawodu. Pe\u0142na samodzielno\u015b\u0107 uczelni, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105c na bazie w\u0142asnych procedur i program\u00f3w mog\u0105 potwierdza\u0107 kwalifikacje pedagogiczne, a tym samym dopu\u015bci\u0107 studenta do zawodu, nie gwarantuje wysokich kompetencji przysz\u0142ych nauczycieli \u2013 wszyscy maj\u0105 interes w tym, by wszyscy sko\u0144czyli studia. Brakuje r\u00f3wnie\u017c systemu weryfikacji (certyfikacji?) os\u00f3b sprawuj\u0105cych nadz\u00f3r pedagogiczny \u2013 dyrektor\u00f3w szk\u00f3\u0142 i wizytator\u00f3w w kuratoriach. Studia podyplomowe z zarz\u0105dzania o\u015bwiat\u0105 maj\u0105 bowiem wszystkie wady systemu kszta\u0142cenia nauczycieli. Pilnie potrzebna jest r\u00f3wnie\u017c rewizja sposobu okre\u015blania kwalifikacji nauczycieli do uczenia poszczeg\u00f3lnych przedmiot\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie w szko\u0142ach podstawowych). Cz\u0119\u015b\u0107 z przedstawionych postulat\u00f3w mo\u017cna wprowadzi\u0107 szybko, czasem dopisuj\u0105c dwa, trzy s\u0142owa w ustawie. Inne wymagaj\u0105 jeszcze namys\u0142u i dyskusji.<\/span><\/p>\nRzeczpospolita – Szymon Wi\u0119s\u0142aw, Instytut Bada\u0144 w O\u015bwiacie, ekspert Zwi\u0105zku Miast Polskich 18.11.2024<\/span><\/h5>\n